طبیعت ، تاریخ ، فرهنگ و بختیاری

سفر از شوش تا شوشتر



به طور مسلم يکي از ارزشهاي ايران در بخش گردشگري ، تنوع اقليمي موجود در اين کشور پهناور است و امکان را به گردشگران و ايرانگردان مي دهد که در هر فصلي از سال نقطه اي را با آب و هواي مطلوب و ايده آل و داراي جاذبه هاي تفريحي و تاريخي بيابند تا از آن بهره گيرند. جنوب کشورمان اين روزها آب و هواي ايده آلي پيدا مي کند و با جاذبه هاي گردشگري متعدد، ايرانگردان را بخود مي خواند. منطقه باستاني شوش ، هفت تپه و شوشتر در فاصله بسيار نزديکي جاذبه هاي متعدد و بسيار ارزشمندي را در خود جاي داده است که سرآمد آنها معبد چغازنبيل ، آبشارهاي شوشتر، کاخ آپادانا و قلعه شوش (فرانسوي ها) هستند. علاوه بر اينها مقبره بهرام گور منسوب به دانیال نبی ، موزه شوش ، کاخ شاهور (شائور) شوش يا کاخ اردشير، پل تاريخي شادروان ، مسجد جامع شوشتر، قلعه سلاسل ، بنديزان يا بند والرين ، برج کلاه فرنگي (شوشتر) و...از ديدني هاي اين منطقه اند که هر يک دنيايي از تاريخ را در حافظه دارند. شهر شوش با جمعيتي حدود 60 هزار نفر در فاصله 135 کيلومتري شمال اهواز قرار گرفته و به عنوان کهن ترين شهر جهان شناخته مي شود. اين شهر 4 هزار سال پيش از ميلاد مسيح به عنوان کانون مذهبي ساکنان دشتهاي اطراف بنا نهاده شده است. نخستين کسي که ويرانه هاي باستاني شوش را بازشناخت «بنجامين بن جناح» بود که بين سالهاي 1163 تا 1173 ميلادي براي بررسي وضع کليميان در ايران به سر مي برد. وي هنگام زيارت آرامگاه دانيال نبي تپه هاي باستاني شوش را بازشناخت. موزه آجر ايران عمليات اکتشاف و باستان شناسي در شوش از سال 1850 ميلادي و از طريق باستان شناسان فرانسوي شروع شد. آنها اين منطقه را از نظر آثار باستاني و اشياي قديمي آنقدر غني يافتند که طي سالهاي 1897تا 1912 قلعه بزرگي را به منظور مرکزي براي مطالعه بسته بندي و صدور اشياي قديمي و باستاني اين منطقه به موزه هاي اروپا بنا کردند، البته معمار اين بنا يک ايراني به نام مصطفي دزفولي بود. نکته بسيار جالب درباره اين قلعه بسيار بزرگ که از کيلومترها دورتر نيز قابل تشخيص و در چندين طبقه بنا شده اين است که آجرهاي به کار رفته در آن از بناهاي باستاني ايران برداشته شده و خطوط ايلامي ، ميخي ، اسلامي و... در بيشتر آجرهاي اين بناي عظيم به چشم مي خورد. در واقع اين بنا را مي توان موزه آجر ايران ناميد. وجود اين قلعه خود گواه غناي اين منطقه از نظر آثار ديدني و باستاني است. اين قلعه اکنون محل استقرار سازمان ميراث فرهنگي شهرستان شوش است. در پاي اين قلعه ، موزه شوش قرار دارد که گنجينه غني از سرستون ها، مجسمه ها، کوزه ، سفالينه ها، آثار مفرغي ، ادوات جنگي ، ماکتهاي زيبايي از شهر و آثار باستاني آن ، لوحهاي قديمي متعلق به اردشير دوم ، مهر پادشاهان و ابزارهاي زينتي زنانه و غيره است که ديدن آن اطلاعات بسياري از گذشته اين سرزمين دارد. کاخهاي هخامنشي شوش مجموعه کاخهاي هخامنشي شوش از سوي داريوش اول در سال 521 پيش از ميلاد ساخته شد که شامل کاخ آپادانا، دروازه ، ديوانخانه و...است. ديوارهاي اين کاخ خشتي و ايوان ها با آجر مينايي (لعابدار) مزين بوده است. اين مجموعه نيز مانند بسياري از آثار باستاني ارزشمند ايران در سال 323پيش از ميلاد در يورش اسکندر مقدوني ويران شد. از اين مجموعه ، کتيبه هايي به خط ميخي و به زبانهاي فارسي باستان ، بابلي و ايلامي به دست آمده است. مجموعه کاخهاي هخامنشي نشان مي دهد که حدود 200سال ، شوش مرکز سياسي ايران و سرزمين هاي تحت فرمانروايي هخامنشيان بوده است. اکنون پايه ستون ها و چند مجسمه سنگي در اين محوطه باقي مانده است. منطقه باستاني هفت تپه اين منطقه روزگاري بسيار آباد بوده و با توجه به رودخانه هاي فراوان و پرآب اطراف آن روزگاري قطب کشاورزي ايران به شمار مي رفته ؛ البته اکنون نيز مزارع نيشکر موجود در منطقه بويژه در اواخر پاييز که ساقه نيشکر شيرين مي شود، يک جاذبه جالب علمي و تفريحي به حساب مي آيد. کشت نيشکر از عهد باستان در اين منطقه رواج داشته است. کلمه خوزستان از واژه خوز به معناي شکر گرفته شده که اهميت کشت اين گياه را درعهد قديم در اين منطقه نشان مي دهد. آثار باستاني اين منطقه در 15کيلومتري جنوب شوش قرار دارد که از جاده شوشتر قابل دسترسي است. اين مجموعه آثار مربوط به دوره ايلاميان است که بين سالهاي 1505تا 1350پيش از ميلاد ايجاد شده است. آرامگاه «تپتي آهار» پادشاه ايلامي داراي قديمي ترين طاق هلالي جهان است که گوياي هنر ايرانيان در معماري است نيمي از اين طاق آجري همچنان پابرجاست. آرامگاه بهرام گور منسوب به دانيال نبي ع آرامگاهی که اکنون در شوش به دانیال نبی منسوب است در واقع مقبره بهرام گور پادشاه عدالت جو و رعیت پرور ساسانی است . به هنگام حمله ی اعراب به ایران ایرانیان برای نجات این مکان که برایشان مقدس بوده ، نیرنگی به کار میبرند تا بلایی که بر سر تمدن آنها آمده برسر این مزار تکرار نشود آنها به اعراب می گویند که این مقبره متعلق به دانیال نبی پیامبر اسطوره ای سامی است و اعراب پس لز مکاتبه با عمر این خطاب از وی دستور می گیرند که جسد را به اداب مسلمانان خاک کرده و به آن احترام گذارند اما بنا به روایت صحیح تاریخ نگارانی چون طیری و مسعودی و .. به هنگام خاک سپاری بسیاری از اموال قیمتی چون ردای پادشاهی ،لوح،نشان، شمشیر، مهر، انگشتری و ... در کنار جسد دیده شده که تنها در مقبره شاهان ساسانی قرار داده می شده است که مهمترین آنها انگشتری بوده با نقش دو شیر و تاج میان آن که به یقین متعلق است به بهرام گور . از این شیوه بارها و بارها در ایران استفاده شده ، همین تخت جمشید خودمان تا سالیان پیش حدود ۲۰۰-۳۰۰ سال پیش به عنوان مقبره مادر سلیمان شناخته می شد این شیوه حتی پس از اسلام هم برای نجات قبور کسانی چون غزالی به کار رفته که توضیح آن از حوصله ی مطلب خارج است. شوشتر شهر فناوري آب شهر فعلي شوشتر با جمعيتي نزديک به 100هزار نفر در 85 کيلومتري شمال اهواز قرار دارد. شهر قديم داراي 6دروازه بوده و مهمترين جاذبه گردشگري آن آسياب هاي باستاني سيکاها روي رودخانه گرگر است. صنعت به کار رفته در ساخت اين بناها که استفاده مناسب از انرژي آب و گردش سنگهاي سنگين آبي را در بر دارد بسيار ديدني است. اين منطقه که به آبشارهاي شوشتر نيز معروف است ، داراي 1700 سال قدمت است. در شوشتر تعداد زيادي سازه آبي وجود دارد که تعدادي از آنها عبارتند از: برج عيار، پل حاج خدايي ، پل شاه علي ، بند شراب دار، بند خداآفرين ، نهر پادشاهي ، پل لشگر، بند ميزان (والدين يا شاپوري) و پل شادروان که هر کدام از ويژگي خاصي برخوردارند و ديدن آنها خالي از لطف نيست. تاکنون بيش از 35 آسياب در منطقه شوشتر شناسايي شده است که در نوع خود بي نظير است. در مرکز شهر سرريزهاي آب منظره بسيار زيبا و استثنايي از آبشارهاي مصنوعي را پديد آورده اند. گويا علاوه بر آسياب اين سازه هاي آبي ، اهداف نظامي هم داشته اند ؛ چرا که شبکه زيرزميني آب در شهر باعث مي شدکه مهاجران از محل رودخانه نتوانند به شهر وارد شود ؛ چرا که پيش از احداث اين سازه ها، مهاجمان با تغيير مسير رودخانه از فضاي خالي پيشين بستر رودخانه وارد شهر شده و با وجود احداث اين شبکه آبياري در زيرزمين ، اين امکان ديگر وجود نداشته است. نوشته ای از حمیدرضا دورودیان EBakhtiar.tk این مطلب را در بخش دانیال نبی ویراش کرده است.

+ نوشته شده در جمعه 21 مهر1385ساعت توسط بختیار |